معرفی پژوهشکده مهدویت و آینده پژوهی

مقدمه

پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهی، از سال 1377 فعالیت خود را با محور آموزه مهدویت و با رویکردی آینده‌نگرانه آغاز نموده است. این پژوهشکده که در ابتدا با عنوان موسسه انتظار نور فعالیت داشت، تلاش می‌کند تا در راستای اهداف مقدس نظام جمهوری اسلامی ایران با نگاهی عمیق و کاربردی و بر اساس مبانی اسلامی به تبیین آموزه مهدویت به‌عنوان نظام زندگی در عصر غیبت و ظهور بپردازد. همت پژوهشکده بر آن است تا با استفاده از شاخص‌ها و وی‍ژگی‌های جامعه آرمانی مهدوی و بهره‌گیری از روش‌های آینده‌پژوهانه، چشم‌اندازهای مطلوب جامعه اسلامی امروز را بررسی و افق‌های آینده مطلوب و بدیل را برای جامعه منتظر تدوین نماید.

اهداف

1. تبیین ابعاد علمی آموزه مهدویت در حوزه‌های مختلف با استفاده از مبانی قرآنی، روایی و کلامی- فلسفی؛
2. نظریه‌پردازی و ارائه راهکارهای مناسب در پاسخ به نیازهای نظام اسلامی بر اساس آموزه مهدویت و مدینه فاضله مهدوی؛
3. فراهم‌سازی زمینه تبادل نظر و تضارب آرا در تبیین آرمان‌شهر مهدوی از طریق برگزاری کرسی‌های نقد و نظریه‌پردازی؛
4. ترسیم چشم‌اندازهای مطلوب از آینده جهان در راستای تحقق جامعه آرمانی مهدوی؛
5. ارائه پاسخ‌ها و راهکارهای مهدوی به بحران‌ها و چالش‌های فراروی بشر؛
6.شناخت موقعیت فرهنگی اجتماعی جامعه منتظر و مسائل پیش روی آن، با تأکید بر رویکرد آینده‌پژوهی.

گروه‌های پژوهشی

1. گروه مبانی مهدویت

گروه مبانی مهدویت به بررسی و تبیین بنیادهای فکری و نظری آموزه مهدویت با استفاده از مبانی عقلی و نقلی می‌پردازد. تمرکز اصلی گروه، بر مباحث بنیادی کلامی، تفسیری و حدیثی است. این گروه در صدد است اصل اعتقاد و باور به مهدویت و دیدگاه اسلام درباره فرجام جهان را بحث و بررسی کند. برخی از حوزه‌های فعالیت این گروه عبارت‌اند از: مبانی کلامی- فلسفی مهدویت، آسیب‌شناسی و شبهات حوزه مهدویت، بررسی محتوایی و دلالی روایات مهدویت، بررسی سندی روایات مهدویت و...

2. گروه فرهنگ مهدویت

گروه فرهنگ مهدویت با بهره‌گیری از دستاوردهای گروه مبانی مهدویت، به بررسی و تبیین مباحث کاربردی مهدویت به‌ویژه در عصر غیبت می‌پردازد. با توجه به میان‌رشته‌ای بودن موضوع فعالیت، مباحث جامعه‌شناختی، اخلاقی و تربیتی و سیاسی اجتماعی مهدویت در این گروه بررسی خواهد شد. برخی از حوزه‌های فعالیت این گروه عبارت‌اند از: آسیب‌شناسی اخلاقی، تربیتی، سیاسی و اجتماعی جامعه منتظر، مطالعات تطبیقی ابعاد سیاسی- اجتماعی مهدویت، ابعاد اخلاقی و تربیتی آرمان‌شهر مهدوی و....

3. گروه آینده‌پژوهی

گروه آینده‌پژوهی، به بررسی و تبیین بنیادهای آینده‌پژوهی بر اساس مبانی اسلامی می‌پردازد. مهم‌ترین مأموریت این گروه شناسایی و کشف و بومی‌سازی دانش نوبنیاد آینده‌پژوهی در حوزه علمیه قم خواهد بود. برخی از حوزه‌های فعالیت این گروه عبارت‌اند از: تبیین مبانی آینده‌پژوهی بر اساس رویکرد اسلامی، تبیین وجوه ارتباط آینده‌پژوهی با مطالعات دینی، بررسی ظرفیت‌های الگویی آموزه مهدویت در تبیین و طراحی آینده‌های جامعه منتظر و....

تفاهم نامه ها:

 1. تفاهم نامه همکاری بین پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهی با موسسه آینده روشن؛1395
2. تفاهم نامه همکاری بین پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهی با مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه (خواهران)؛ 1395
3. تفاهم نامه همکاری بین پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهی با موسسه آموزش عالی بنت الهدی وابسته به جامعه المصطفی العالمیه «در پرتو سبک زندگی مهدوی»؛1394

آثار منتشر شده:

1.بعد از آن صدای آسمانی؛ مصطفی رحماندوست؛1381
2.روزی که باران می‌بارید؛ محمد میرکیانی؛1381
3.زیباترین دیدنی؛ فریبا کلهر؛1381
4.خورشید می‌خندد؛ افسانه شعبان نژاد؛1381
5.روز آرزوها؛ حسین فتاحی؛1382
6.شمع و پروانه؛ جمعی از محققان؛1382
7.کجاست ردپای تو؛ محمود پوروهاب؛1382
8.به سوی حکومت جهانی حضرت مهدی؛ علی‌اکبر حصاری؛ 1382
9.بازگشت به دنیا در پایان تاریخ؛ خدامراد سلیمیان؛ 1384
10.پرسمان مهدویت؛ خدامراد سلیمیان؛ 1385
11.کتاب انتظار؛ مجتبی گودرزی و نسرین میانجی؛ 1385
12.موعودگرایی در ادیان ابراهیمی؛ جمعی از محققان؛ 1386
13.تکامل عقول زنان؛ مهین پاکروان؛ 1386
14.حضرت مهدی در مذاهب اربعه؛ مهدی اکبرنژاد و سعید آذرشین‌فام؛ 1386
15.ازدواج امام زمان؛ حسین حجامی؛ 1387
16.بررسی توصیفی و تحلیلی کتاب کمال‌الدین و تمام النعمه؛ حیدرعلی رستمی؛ 1388
17.صبح امید؛ جواد محدثی؛ 1388
18.بررسی تطبیقی مهدویت در روایات شیعه و اهل‌سنت؛ مهدی اکبرنژاد؛ 1388
19. مجموعه مقالات گفتمان اول تا نهم؛ جمعی از محققان؛ 1380ـ 1387
20.معجم مهدویت در تفاسیر شیعه و اهل سنت؛ سید محسن طباطبایی، مرتضی عبدی چاری و نفیسه فقیهی مقدس؛ 1389
21. نرم‌افزار گنجینه مهدویت در قرآن و حدیث: احادیث مهدویت از 55 منبع حدیثی از شیعه و۵۰۰ عنوان اصلی و فرعی و همین‌طور بیش از280 دوره منابع تفسیری شیعه و اهل سنت در ذیل 500 آیه مرتبط با مهدویت با 280 عنوان اصلی و فرعی؛ مرتضی عبدی چاری (مدیر پروژه و مسئول بخش قرآن) و خدامراد سلیمیان(مسئول بخش حدیث)؛ 1390
22.درآمدی برفلسفه مهدویت‌پژوهی؛ حسین الهی‌نژاد؛1391 
23.مهدویت و آینده‌پژوهی(مجموعه مقالات)؛ به کوشش رحیم کارگر؛ 1392
24.پژوهشی نو پیرامون مادر امام زمان(عج) ناهید طیبی؛ 1392
25.بررسی توصیفی و تحلیلی کتاب الغیبه نعمانی؛ حیدرعلی رستمی؛1392
26.بررسی توصیفی و تحلیلی کتاب الغیبه شیخ طوسی؛ حیدرعلی رستمی؛ 1392
27.معارف مهدویت؛ جمعی از نویسندگان؛ به کوشش سعید آذرشین فام؛ 1393
28.به سوی انحراف علی یعقوبی دیدگاه‌ها و ادعاها؛ حسین حجامی؛ 1393
29.تاملی بر وضعیت ادیان در عصر ظهور مرتضی عبدی چاری؛ 1394
30.ویژگی های شیعی امام مهدی در روایات اهل سنت سعید آذر شین فام؛ 1395
31.خانواده و زمینه سازی ظهور محمود ملکی‌راد؛ 1395
32.شناخت، بررسی و نقد کلامی جریان های انحرافی مهدویت حسین حجامی؛ 1395
33.مهدویت پژوهی مسئله شناسی، معرفت شناسی و مبانی شناسی حسین الهی‌نژاد؛ 1395

آثار آماده نشر:

1.استراتژی اخلاق انتظار؛ بهروز محمدی‌منفرد
2.بررسی سیر تطور و تحول مطالعات مهدویت‌پژوهی؛ مجتبی گودرزی
3.پژوهش نامه مطالعات روانشناختی و تربیتی در حوزه مهدویت؛ نوید جانباز و حمید رفیعی هنر
4.مجموعه مقالات فارسی کنگره امام مهدی(عج) و آینده جهان؛ جمعی از نویسندگان
5.روش‌شناسی نقد استنادی و محتوایی روایات مهدویت؛ خدامراد سلیمیان ریزی
تحلیل و بررسی انتظار در اهل سنت؛ حسین الهی‌نژاد
6.بررسی شبهات جدید پیرامون مهدویت (نقد دیدگاه‌ها و ادله احمد اسماعیل)؛ حسین حجامی
7.آسیب شناسی سیاسی اجتماعی مهدویت؛ علیرضا صدرا

پژوهش‌های در حال انجام:

1.بررسی تطبیقی مهدویت در فرق و مذاهب اسلامی؛ محمدتقی ربانی
2.روش نقد استنادی و محتوایی روایات مهدویت؛ خدامراد سلیمیان
3.بررسی روایات ولادت حضرت مهدی (عج)؛ سعید آذرشین‌فام
4.کارکردهای اجتماعی اعتقاد به مهدویت؛ محمود ملکی‌راد
5.بررسی تطبیقی مهدویت در فرق و مذاهب اسلامی(تشیع)؛ سیدمهدی موسوی جوردی
6.تحلیل آینده‌پژوهانه خانواده در ایران با تاکید بر سیاست‌های فرهنگی تحکیم خانواده؛ رحیم کارگر
7.خانواده در ایران با تاکید بر سیاست های فرهنگی تحکیم خانواده؛ رحیم کارگر
8.تحلیل و بررسی کلامی مساله توقیت؛ مجتبی گودرزی
9.زمینه‌شناسی لغزش‌های اعتقادی در دروران غیبت و راهکار برون‌رفت آن؛ حسن ملایی
10.تحلیل بررسی رایات سود؛ نصرت‌الله آیتی
11.سیر تطور دید گاه مفسران درباره آیات مهدویت؛ مرتضی عبدی چاری
12.تاویل‌گرایی در انحرافات مهدویت؛ محمد علی فلاح علی‌آباد
13.بررسی و نقد آراء مستشرقان معاصر در زمینه مهدویت؛ زهیر دهقانی
14.سازه‌های مبانی عدالت در آموزه‌های مهدوی برای تدوین نظریه جامع عدالت؛علی نصیری
 

نشست‌ها و گفتگوهای علمی:

1.روش‌شناسی آیات قرآن کریم تفسیری، تاویلی و تطبیقی در حوزه مهدویت پژوهی؛ سید رضا مودب 1382
2.سلسله نشست‌های غیبت و ملاقات (توقیع حضرت به علی بن محمد سمری)؛ مهدی پور 1385
3.جامعه آرمانی مهدویت و چشم انداز فرهنگی خانواده در جمهوری اسلامی ایران؛ رحیم کارگر 1385
4.اثر‌گذاری فرق کلامی و گروه‌های سیاسی و طوائف در محتواسازی آموزه‌های مهدویت؛ محمد تقی ربانی 1385
5.روش‌شناسی تفسیر آیات مهدوی؛ (2جلسه)1386
6.موعودگرایی یهودیت؛1387
7.موعودگرایی مسیحیت؛ (2 نشست)؛ 1387
8.موعودگرایی زرتشت؛1387 
9.بررسی خلق و خوی مدعیان؛ 1388
10.آینده‌پژوهی و مطالعات دینی؛ محمدرحیم عیوضی، سعید خزایی و غلامرضا بهروزی‌لک؛ 1388
11.آینده‌پژوهی و چشم‌انداز؛ سعید خزایی؛ 1388
12.همایش اختلالات روانی در مدعیان مهدویت؛ 1388
13.جریان‌شناسی فکری معاصر مهدویت (2 نشست)؛ 1388
14.نقش خانواده در زمینه‌سازی حکومت حضرت مسعود آذر بایجانی؛ 1388
15.مبانی نقد سندی و متنی روایات مهدویت؛ نعمت الله صفری فروشانی؛  12جلسه
16.بررسی غیبت و ملاقات ؛(4 جلسه) 1388
17.جایگاه مهدویت در تحقق اهداف سند چشم‌انداز؛ علی مبینی دهکردی؛ 1389
18.مبانی نظری آینده‌پژوهی؛ مصطفی تقوی؛1389
19.مبانی نقد سندی و متنی روایات مهدویت(12 نشست)؛ 1389 و1390
20.بررسی مبانی استنباط معارف مهدوی در مذاهب اسلامی؛ 1390
21.آینده‌پژوهی و مهدویت: ظرفیت‌ها و دستاوردها؛ سعید قربانی و غلامرضا گودرزی؛1390
22. بررسی روش‌شناسی استنباط معارف مهدوی در مذاهب اسلامی؛ مهدی فرمانیان؛1390
23..فهرستگان نسخ خطی مهدوی؛ علی صدرائی خویی؛ 1390
24.تطور و تحول مطالعات مهدویت؛ رضا اسلامی؛ 2جلسه1390
25.آینده‌پژوهی و دین: عرصه‌ها و ضرورت‌ها؛ محمدرحیم عیوضی و محسن الویری؛ 1391
26.مهدویت، آینده‌پژوهی و الهیأت امید؛ عقیل ملکی‌فر و هادی صادقی؛1391
27.مهدویت و راهبردهای آن در حرکت‌های اسلامی؛ آیت‌الله شیخ علی کورانی؛1391
28.بررسی تحلیلی اخبار حوادث آینده عراق و خاورمیانه؛ سامی البدری و مسجدجامعی؛1391
29.جایگاه رجعت در نظام معرفتی اسلام؛ آیت‌الله سند و آیت‌الله طبسی؛ 1391
30.آینده‌پژوهی و تبلیغ(چشم‌اندازهای تبلیغات دینی در آینده)؛ سعید خزایی و محمد حسن نبوی؛1391
31.ولادت امام زمان و پاسخگویی به شبهات؛ رضا مختاری، کمال السید و محمدهادی یوسفی غروی؛ 1392
32.آینده پژوهی و ارتباط آن با سایر علوم؛ علی اصغر پور عزت؛ 1392
33.آینده پژوهی و فرهنگ آینده فرهنگ و وظایف حوزه‌های علمیه)؛ عبدالرحیم پدرام و حسین گودرزی؛ 1392
34.آینده پژوهی و خانواده(آینده خانواده و وظایف حوزه‌های علمیه)؛ سعید خزایی و رضا علی کرمی؛ 1392
35. هم اندیشی« مساله شناسی آینده پژوهی دینی» محسن الویری؛ 1393
36.  تاملی بر زمینه سازی ظهور (امکان یا امتناع) با حضور بهروزیلک و پور سیدآقایی؛1394
37.آینده پژوهی جریانات انحرافی و وظائف حوزه های علمیه؛ سید ریاض حکیم؛ 1394
38.در‌آمدی بر فلسفه مهدویت پژوهی؛ حسین الهی نژاد؛ 1394
39.ویژگی‌ها تمدنی جامعه در عصر ظهورو نقش آن در احیای تمدن اسلامی محمد هادی همایون؛2 جلسه؛ 1394
40.تحلیل و بررسی ظرفیت‌های انتظار در اهل سنت. حسین الهی نژاد؛ 1394
41.جایگاه مهدویت در سیاست‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران آقای رحیم کارگر؛1394
42.تحولات روایی و ‌محتواسازی در آموزه‌های مهدویت؛علی نصیری؛ 1385


به روزرسانی: 11 شهریور 1396
 
امتیاز دهی
 
 

Guest (PortalGuest)

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي - دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم
مجری سایت : شرکت سیگما